Khoa Học News

Ngư long cổ xưa nhất thế giới hiện ra ở Bắc Cực sau 250 triệu năm

Việc phát hiện ngư long tại Hệ tầng Vikinghøgda trên đảo Spitsbergen ở Bắc Cực sẽ có tác động lớn đến lĩnh vực cổ sinh vật học và giáo trình về động vật học. Chúng ta sẽ phải thay đổi những kiến thức cũ về các loài sinh vật tồn tại trong môi trường khắc nghiệt và hiểu rõ hơn về sự đa dạng sinh học trên hành tinh chúng ta.

Theo Sci-News, nhóm nghiên cứu cổ sinh vật học từ Đại học Uppsala (Thụy Điển) và Trường Đại học Oslo (Na Uy) đã nghiên cứu mẫu vật gồm những đốt sống được bảo quản tốt của một con ichthyosaur, tức "thằn lằn cá" hay "ngư long", có niên đại chỉ 2 triệu năm sau sự kiện tuyệt chủng hàng loạt cuối kỷ Nhị Điệp (Permi).

Sự kiện tuyệt chủng hàng loạt cuối kỷ Nhị Điệp xảy ra từ 252 triệu năm trước, tàn phá hệ sinh thái biển và mở đường cho cái gọi là "Thời đại Khủng long", với những con khủng long sơ khai nhất ra đời vài chục triệu năm sau đó trong kỷ Tam Điệp.


Ảnh đồ họa mô tả ngư long cổ đại - (Ảnh: Esther van Hulsen).

Tuy nhiên hóa thạch ngư long 250 triệu tuổi mà các nhà khoa học tìm thấy lại cho thấy đó là một sinh vật với cơ thể đã tiến hóa đầy đủ các đặc trưng của giống loài, với thân hình thon dài, đầu tương đối nhỏ, mõm dài, tứ chi hình chân chèo và đuôi giống đuôi cá heo.

Nhà cổ sinh vật học Benjamin Kear của Đại học Uppsala cho biết: "Theo sách giáo khoa, các loài bò sát trên cạn có chân đi bộ đã xâm chiếm môi trường nông ven biển để tận dụng các hốc sinh thái mà động vật ăn thịt biển bỏ lại do sự kiện thảm khốc. Theo thời gian, những loài bò sát lưỡng cư ban đầu này bơi lội hiệu quả hơn và cuối cùng biến đổi các chi của chúng thành chân chèo, phát triển hình dạng cơ thể giống cá".

Để hợp lý với giả thuyết "sách giáo khoa" đó, ngư long phải xuất hiện rất lâu sau sự kiện tuyệt chủng cuối kỷ Nhị Điệp. Nếu may mắn tìm được một loài tiền thân của ngư long 250 triệu tuổi, lẽ ra đó phải là một sinh vật còn mang đặc điểm chủ yếu của bò sát trên cạn và sống lưỡng cư, bởi 2 triệu năm là quá ngắn cho một sự thay đổi hoàn toàn.

Thế nhưng mẫu vật ở đảo Spitsbergen là một con ngư long hoàn hảo, điều giúp các nhà nghiên cứu kết luận rằng dòng họ quái vật biển này đã bắt đầu tiến hóa từ rất lâu trước đại tuyệt chủng và vẫn sống sót sau sự kiện.

"Các đốt sống giống hệt với các loài ngư long có cơ thể lớn hơn và trẻ hơn nhiều về mặt địa chất, thậm chí còn bảo tồn cấu trúc vi mô trong xương cho thấy các dấu hiệu thích nghi của sự phát triển nhanh, trao đổi chất cao và lối sống hoàn toàn ở đại dương" - tiến sĩ Kear nói thêm.

Thử nghiệm địa hóa môi trường xung quanh vị trí hóa thạch được tìm thấy đã giúp khẳng định tuổi của hóa thạch và buộc giới cổ sinh vật học phải sửa đổi các sách giáo khoa, giáo trình liên quan đến ngư long.

Điều này cũng ảnh hưởng sâu sắc đến mô hình phát triển của Thời đại Khủng long nói chung, khi chỉ ra phiên bản dưới nước của khủng long có nguồn gốc cổ đại hơn ít nhất hàng chục triệu năm so với niên đại ban đầu. Nguồn gốc của ngư long cũng phải được tính toán lại.

Các nhà khoa học vẫn hy vọng một ngày nào đó có thể tìm được mẫu vật ngư long cổ xưa hơn nữa - ví dụ một mẫu vật thuộc kỷ Nhị Điệp - để hiểu thêm về loài quái vật biển đã trường tồn cho đến khi tiểu hành tinh giết khủng long Chicxulub xuất hiện 66 triệu năm trước.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Current Biology.

TIN CŨ HƠN
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.

Đăng ngày: 05/06/2026
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

Phát hiện chiếc thùng sắt chứa 4 tấn vàng: "Kho báu" mà Đức Quốc xã giấu nhẹm đi

4 tấn vàng của Đức Quốc xã đã được tìm thấy tại một cung điện từ thế kỷ 18.

Đăng ngày: 30/05/2026
Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Khai quật lăng mộ Tần Thủy Hoàng, phát hiện cả thế giới động vật ở bên trong

Các nhà khảo cổ học gần đây mới phát hiện trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng có hàng nghìn con vật thuộc các loài khác nhau đã được chôn cất cùng ông.

Đăng ngày: 30/05/2026
Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Phát hiện loài "vượn khủng bố" - một trong những loài vượn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất

Đây là một loài vượn cổ đại có trọng lượng gần 50kg, từng sinh sống ở châu Phi, đặc biệt là Nam Phi và Ethiopia.

Đăng ngày: 29/05/2026
Khoa Học News