Phát hiện đầy hứa hẹn cho điều trị các rối loạn tâm thần và vận động

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Nature Neuroscience", sự rối loạn của nhóm tế bào thần kinh có thể gây ra các rối loạn tâm thần - nghiện, tự kỷ, tâm thần phân liệt...

Theo phóng viên tại Brussels, trong dự án hợp tác với một đội ngũ các nhà khoa học từ Viện Douglas của Đại học McGill tại Montréal, Canada, các nhà nghiên cứu Bỉ từ Phòng thí nghiệm Neurophy thuộc Viện Thần kinh học Đại học Tự do Brussels (ULB) đã xác định một nhóm tế bào thần kinh mới, trước đây ít được biết đến, đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát vận động của não và hoạt động của striatum.

Đây là phần bên trong của não bộ, chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc điều chỉnh vận động, động lực và xung động, một khu vực quan trọng trong việc ra quyết định và cũng có vai trò quan trọng trong các trường hợp nghiện.


Nhóm tế bào thần kinh mới đóng vai trò kiểm soát vận động của não và hoạt động của striatum. (Ảnh minh họa: AFP).

Theo các tác giả của nghiên cứu được công bố trên tạp chí "Nature Neuroscience", sự rối loạn của nhóm tế bào thần kinh này có thể gây ra các rối loạn tâm thần - nghiện, tự kỷ, tâm thần phân liệt, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và ảnh hưởng đến di chứng của bệnh Parkinson.

Trong phát hiện này, dopamine đóng vai trò trung tâm. Đây là một chất dẫn truyền thần kinh thiết yếu trong não con người, đóng vai trò quan trọng trong vận động.

Thiếu hụt chất này- như trong trường hợp của bệnh Parkinson - gây ra các thay đổi sâu sắc trong kiểm soát vận động, trong khi ngược lại, tình trạng dư thừa dopamine do một số loại thuốc gây ra là nguyên nhân của sự phụ thuộc.

Theo các nhà khoa học giải thích, các tế bào thần kinh đặc biệt (neuron dopaminergic) này chủ yếu tác động lên hai nhóm neuron trong striatum, mỗi nhóm biểu hiện một loại thụ thể dopamine: thụ thể D1 kích hoạt neuron và thụ thể D2 ức chế neuron.

Hai nhóm này tạo thành hai con đường riêng biệt, được dự đoán là sẽ thúc đẩy hoặc ức chế vận động, đồng thời hoạt động phối hợp với nhau.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là có một nhóm neuron thứ ba, ít phổ biến hơn và sở hữu cả hai loại thụ thể dopamine (D1 và D2). Chức năng và vai trò của nhóm này trước đây vẫn chưa được biết đến, nhưng hiện đã được các nhà khoa học làm sáng tỏ.

Trong nghiên cứu được công bố trên "Nature Neuroscience", nhóm nghiên cứu Bỉ và Canada đã sử dụng các công cụ di truyền tiên tiến ở chuột để nhắm mục tiêu cụ thể vào nhóm neuron thứ ba này và hiểu rõ hơn về chức năng và vai trò của chúng trong sinh lý striatum và kiểm soát vận động.

Nhóm thiểu số này có các đặc điểm tế bào độc đáo để đáp ứng với dopamine và tạo ra một con đường mới thiết yếu cho sự cân bằng hoạt động của striatum, đảm bảo kiểm soát vận động trong điều kiện sinh lý bình thường và ức chế hoạt động quá mức do thuốc kích thích tâm thần gây ra.

Theo các tác giả nghiên cứu, những kết quả này làm sáng tỏ một tác nhân chính mới trong sinh lý và tổ chức chức năng của striatum. Sự rối loạn của nó có thể là một nguy cơ tiềm ẩn chưa được biết đến đối với một số rối loạn tâm thần liên quan đến sự thay đổi của striatum (nghiện, tự kỷ, rối loạn tâm thần phân liệt, ADHD, rối loạn ám ảnh cưỡng chế ...), và cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến triệu chứng của bệnh Parkinson. Điều này cho thấy khám phá này có thể mở ra những con đường điều trị mới đầy hứa hẹn.

Khám phá này có thể có tác động đáng kể đến việc hiểu và điều trị các chứng rối loạn tâm thần và vận động. Việc hiểu rõ hơn về vai trò của nhóm neuron mới này có thể dẫn đến các phương pháp điều trị mới hoặc được cải tiến cho các rối loạn như Parkinson, nghiện ngập, tự kỷ và ADHD.

Ngoài ra, nghiên cứu này có thể giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách thức hoạt động của não bộ và cách thức điều chỉnh hành vi của con người.

Đây là một bước tiến quan trọng trong nghiên cứu khoa học thần kinh và có tiềm năng dẫn đến những cải tiến đáng kể trong cuộc sống của những người mắc các rối loạn này.

TIN CŨ HƠN
Có 1 chất tạo ngọt ít gây hại như đường kính, giá rẻ còn giúp ngừa ung thư

Có 1 chất tạo ngọt ít gây hại như đường kính, giá rẻ còn giúp ngừa ung thư

Tại 1 vài nơi, người dân thường dùng chất này để tạo ngọt và nâng cao sức khỏe, được các chuyên gia đánh giá là bổ dưỡng bậc nhất.

Đăng ngày: 13/03/2026
Những loại thực phẩm không thể ăn chung với nhau vì dễ gây ngộ độc, tiêu chảy

Những loại thực phẩm không thể ăn chung với nhau vì dễ gây ngộ độc, tiêu chảy

Không phải cái gì ăn chung với nhau cũng là tốt, thậm chí có một số thứ khi kết hợp cùng nhau lại dễ gây ra những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe của bạn.

Đăng ngày: 13/03/2026
Hình dáng cơ thể quyết định tuổi thọ? Chuyên gia tiết lộ số phận của người cổ dày bụng to!

Hình dáng cơ thể quyết định tuổi thọ? Chuyên gia tiết lộ số phận của người cổ dày bụng to!

Hóa ra hình dáng cơ thể không chỉ liên quan đến ngoại hình mà còn liên quan mật thiết đến tuổi thọ!

Đăng ngày: 13/03/2026
Tác hại lâu dài khi thiếu ngủ thường xuyên

Tác hại lâu dài khi thiếu ngủ thường xuyên

Nguy cơ cao huyết áp sẽ tăng khi bạn chỉ ngủ 5-6 giờ một đêm. Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ ung thư vú, trầm cảm, suy giảm khả năng nhận thức...

Đăng ngày: 12/03/2026
Liệu chúng ta có thể bị “nhờn” cà phê khi uống quá nhiều?

Liệu chúng ta có thể bị “nhờn” cà phê khi uống quá nhiều?

Vừa uống xong một cốc cà phê sáng, nhưng chẳng hiểu sao bạn vẫn cảm thấy uể oải trong người. Có lẽ nên uống thêm một chút nữa chăng? Bạn có biết vì sao lại như vậy không?

Đăng ngày: 11/03/2026
Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Kể từ khi ra đời, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) luôn là chỗ bám víu cuối cùng cho các cặp vợ chồng hiếm muộn muốn sinh em bé, khi tất cả các giải pháp hỗ trợ khác đều cúi đầu chào thua.

Đăng ngày: 10/03/2026
Đừng cho trực tiếp vào tủ lạnh, có cách bảo quản ớt tươi như mới hái đến cả nửa năm

Đừng cho trực tiếp vào tủ lạnh, có cách bảo quản ớt tươi như mới hái đến cả nửa năm

Đây là mẹo bảo quản ớt tươi rất đơn giản và thiết thực.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khoa Học News