Phát hiện ngoại hành tinh có khí quyển nhiều tầng như Trái đất

Di chuyển quá gần sao chủ, ngoại hành tinh WASP-189 b có nhiệt độ cực kỳ cao và hoàn thành một vòng quỹ đạo chỉ trong 2,7 ngày.

Các nhà thiên văn phân tích một trong những ngoại hành tinh (hành tinh ngoài hệ Mặt trời) khắc nghiệt nhất từng biết, WASP-189 b, và nhận thấy nó có khí quyển nhiều tầng giống Trái đất, IFL Science hôm 29/1 đưa tin. Tuy nhiên, điểm tương đồng chỉ có vậy. Hành tinh này có khối lượng gấp đôi sao Mộc với mức nhiệt cao hàng nghìn độ nên con người không thể chuyển tới sinh sống.


Minh họa ngoại hành tinh WASP-189 b quay quanh sao chủ. (Ảnh: ESA)

WASP-189 b cực kỳ nóng do di chuyển gần sao chủ. Nó quay quanh sao chủ chỉ trong 2,7 ngày với khoảng cách bằng 1/20 so với khoảng cách Trái đất - Mặt trời. Nhưng cũng nhờ đó, các nhà khoa học có thể nghiên cứu chi tiết khí quyển của WASP-189 b.

Theo nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Nature Astronomy, nhóm chuyên gia quốc tế đã xác định được sự hiện diện của sắt, crom, vanadi, magiê, mangan và oxit titan trong khí quyển hành tinh này.

"Chúng tôi đo ánh sáng từ sao chủ chiếu qua khí quyển của WASP-189 b. Các khí trong khí quyển của hành tinh này hấp thụ một số ánh sáng sao, tương tự ozone hấp thụ một số ánh sáng Mặt trời trong khí quyển Trái đất, qua đó để lại "dấu vân tay" đặc trưng. Với sự trợ giúp của cỗ máy săn ngoại hành tinh HARPS, chúng tôi đã xác định được các chất tương ứng", chuyên gia Bibiana Prinoth tại Đại học Lund, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết.

Oxit titan là phát hiện đặc biệt thú vị vì giới khoa học từng phát hiện chất này ở một lớp giống ozone và một số lớp giống tầng bình lưu trên những ngoại hành tinh khác. Tuy nhiên, nghiên cứu mới còn tìm thấy bằng chứng về các lớp bổ sung.

"Chúng tôi thấy "dấu vân tay" của những khí khác nhau thay đổi một chút so với dự đoán của mình. Chúng tôi cho rằng gió mạnh và các quá trình khác có thể gây ra thay đổi này. Dấu vân tay của mỗi loại khí bị thay đổi theo những cách riêng, cho thấy chúng tồn tại ở các lớp khác nhau - tương tự như dấu vân tay của hơi nước và ozone trên Trái đất sẽ không giống nhau khi nhìn từ xa", Prinoth giải thích.

Còn nhiều điều mà giới khoa học chưa biết về khí quyển của các ngoại hành tinh, thậm chí khí quyển của những hành tinh khí khổng lồ trong hệ Mặt trời cũng còn rất bí ẩn. Nghiên cứu mới góp phần làm sáng tỏ lý do các ngoại hành tinh như WASP-189 b không có khí quyển đơn tầng.

"Chúng tôi tin rằng muốn hiểu đầy đủ về những hành tinh này và các loại hành tinh khác, bao gồm các hành tinh giống Trái đất hơn, chúng ta cần nghiên cứu tính ba chiều của khí quyển trên đó. Điều này đòi hỏi sự đổi mới trong kỹ thuật phân tích dữ liệu, lập mô hình máy tính và xây dựng lý thuyết khí quyển căn bản", đồng tác giả nghiên cứu Kevin Heng kết luận.

TIN CŨ HƠN
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Khoa Học News