Khoa Học News

Siêu lỗ đen bằng 1 triệu Mặt trời là trái tim thiên hà "bùng nổ"

Kính viễn vọng không gian Hubble vừa tóm được vật thể kỳ lạ gần chòm sao La Bàn: một thiên hà nhỏ bé nhưng vận hành cực mạnh mẽ và sở hữu một lỗ đen quái vật.

"Thiên hà lùn bùng nổ sao" là thuật ngữ mà các nhà khoa học dùng để chỉ ESO 495-21, vật thể mà Kính viễn vọng không gian của NASA/ESA (Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ/Cơ quan Vũ trụ Châu Âu) vừa ghi nhận được.


Thiên hà lùn mang lỗ đen "quái vật" quá lớn mà Hubble đã tìm thấy - (ảnh: NASA/ESA).

ESO 495-21 chỉ rộng  3.000 năm ánh sáng, tức khoảng 3% so với thiên hà Milky Way của chúng ta (đa số nghiên cứu ước tính Milky Way có đường kính trên 100.000 năm ánh sáng, có nghiên cứu cho thấy có thể lên đến 180.000 năm ánh sáng). Tuy nhiên, thiên hà lùn này sở hữu một lỗ đen khổng lồ, hoàn toàn không cân đối với kích thước thiên hà. Nó có khối lượng tương đương 1 triệu mặt trời, tức khoảng 23,2% lỗ đen Sagittarius A* của Milky Way.

Chưa kể, đây là một thế giới trẻ trung và sôi động. Cũng như một số thiên hà thuộc nhóm Starburst (bùng nổ sao) khác, bên trong nó là sự ra đời ồ ạt của vô số ngôi sao sơ sinh. Tốc độ hình thành sao của ESO 495-21 đang nhanh gấp 1.000 lần Milky Way.

Theo NASA, vật thể này có thể đưa ra manh mối về bức chân dung thực sự của các thiên hà và lỗ đen đầu tiên phát triển trong vũ trụ sơ khai. Lỗ đen siêu lớn này cũng làm dấy nên trở lại cuộc tranh luận muôn thuở về thiên hà – lỗ đen: liệu thiên hà hình thành trước, sau đó nghiền nát vật chất tại tâm của chúng và hình thành lỗ đen trung tâm; hay lỗ đen tồn tại trước sau đó tập hợp vật chất quanh chúng thành thiên hà?

ESO 495-21 lần này đã cung cấp một bằng chứng mạnh mẽ cho phe tin rằng lỗ đen hình thành trước, vừa là trái tim vừa là hạt mầm của thiên hà. Thiên hà nói trên được phát hiện ở khu vực gần chòm sao La Bàn (Pyxis).

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoa Học News