Tìm ra thủ phạm tiềm năng mới của bệnh Alzheimer

Phân tích mô não người hiến tặng, các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra một hướng đi mới có thể tạo đột phá trong cuộc chiến chống lại Alzheimer.

Nghiên cứu do Đại học Washington (Mỹ) dẫn đầu, được công bố trên tạp chí khoa học Nature Aging, đã tìm thấy sự khác biệt về cách hoạt động của các tế bào microglia trong não mắc bệnh Alzheimer so với não khỏe mạnh.

Microglia là những tế bào miễn dịch giúp giữ cho bộ não của chúng ta khỏe mạnh bằng cách loại bỏ chất thải và duy trì chức năng não bình thường.


Từ trái qua: Tế bào não khỏe mạnh, tế bào bị Alzheimer và tế bào bị chết do microglia "nhấn chìm" - (Ảnh: SCIENCE PHOTO LIBRARY).

Để đối phó với sự lây nhiễm hoặc để loại bỏ các tế bào chết, chúng có thể "biến hình" thuận lợi hơn và cơ động hơn để nhấn chìm những thứ có hại cho bộ não.

Chúng cũng "cắt tỉa" các khớp thần kinh trong quá trình phát triển, giúp tạo thành những mạch não trơn tru, hoạt động tốt hơn.

Để đi sâu hơn vào vai trò của microglia trong bệnh Alzheimer, các nhà thần kinh học đã phân tích mô não từ những người hiến tặng, bao gồm 12 người mắc bệnh Alzheimer và 10 người đối chứng khỏe mạnh.

Họ đã sử dụng snRNA-seq, một phương pháp phân tích biểu hiện gene, xác định sâu 10 cụm microglia khác nhau trong mô não dựa trên bộ biểu hiện gene duy nhất của chúng - là thứ định hướng hoạt động của các tế bào.

Ba trong số các cụm chưa từng được nhìn thấy trước đây và một trong số chúng phổ biến hơn ở những người mắc bệnh Alzheimer. Loại microglia này có các gene được kích hoạt có liên quan đến tình trạng viêm và chết tế bào.

Nhìn chung, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các cụm microglia loại này trong não của những người mắc bệnh Alzheimer có nhiều khả năng là đang ở trạng thái tiền viêm.

Điều này có nghĩa là chúng có nhiều khả năng tạo ra các phân tử gây viêm một cách "quá khích", thay vì bảo vệ cơ thể thì lại có thể gây tổn thương tế bào não và góp phần vào sự tiến triển của bệnh Alzheimer.

Ngoài ra, các loại microglia trong não bệnh nhân Alzheimer cũng hoạt động kém hiệu quả hơn người bình thường. Việc dọn dẹp thiếu hiệu quả làm thấp đi cơ hội có một bộ não lão hóa khỏe mạnh.

Hiện tại, các tác giả chưa thể khẳng định 100% rằng chúng là nguyên nhân trực tiếp gây ra Alzheimer, hay bị căn bệnh nan y này biến đổi như thế nào. Tuy nhiên, rõ ràng 2 vấn đề có mối liên quan mật thiết.

Vì vậy, theo dõi sự thay đổi của microglia theo thời gian có thể giúp chúng ta hiểu chúng góp phần gây ra bệnh Alzheimer như thế nào.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Alzheimer và các bệnh mất trí nhớ khác đang xếp hàng thứ 7 trong số các nguyên nhân gây tử vong sớm hàng đầu và đang có xu hướng gia tăng nhanh trên toàn thế giới.

Theo Science Alert, nghiên cứu này vẫn đang ở giai đoạn đầu nhưng nó nâng cao hiểu biết của chúng ta về vai trò của các tế bào này đối với bệnh Alzheimer và cho thấy một số cụm microglia có thể là mục tiêu cho các phương pháp điều trị mới.

TIN CŨ HƠN
Loại quả có vị chua ngọt tốt ngang “insulin tự nhiên” giúp hạ đường huyết, dưỡng xương hiệu quả

Loại quả có vị chua ngọt tốt ngang “insulin tự nhiên” giúp hạ đường huyết, dưỡng xương hiệu quả

Không chỉ được chế biến thành các món ăn vặt lạ miệng hay dùng làm nguyên liệu nấu nướng, quả cà na còn chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 19/04/2026
Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Cơ thể là một khối thống nhất. Các cơ quan trong cơ thể khi hoạt động đều có sự phối hợp qua lại lẫn nhau. Khi một cơ quan bị bệnh thì có thể ít nhiều ảnh hưởng đến một hay nhiều cơ quan khác.

Đăng ngày: 19/04/2026
Loại quả chua chát được ví như

Loại quả chua chát được ví như "insulin tự nhiên" giúp hạ đường huyết, "bơm" máu hiệu quả

Loại quả này không còn xa lạ với người Việt nhưng ít ai hiểu hết công dụng của nó.

Đăng ngày: 18/04/2026
Loại quả có vị chua chát là “thuốc chống ung thư tự nhiên”, hạ đường huyết hiệu quả

Loại quả có vị chua chát là “thuốc chống ung thư tự nhiên”, hạ đường huyết hiệu quả

Vì có vị chát nên loại quả này khá “kén” người ăn, thế nhưng ít ai biết rằng nó lại là vị thuốc phòng ung thư, đường huyết cực hiệu quả.

Đăng ngày: 18/04/2026
Nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm từ thói quen ăn cơm nguội

Nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm từ thói quen ăn cơm nguội

Thói quen ăn cơm nguội đã tồn tại từ lâu trong các gia đình Việt. Tuy nhiên, đây là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh mà chúng ta không thể lường trước.

Đăng ngày: 18/04/2026
Loại rau người Trung Quốc mê mệt, được mệnh danh là “rau trường thọ”: Chợ Việt Nam có rất nhiều!

Loại rau người Trung Quốc mê mệt, được mệnh danh là “rau trường thọ”: Chợ Việt Nam có rất nhiều!

Đây là loại rau được người Trung Quốc ưa thích vì chứa nhiều lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên, ở Việt Nam, loại rau này từng bị bỏ không hoặc dùng làm thức ăn cho gia súc.

Đăng ngày: 18/04/2026
CNN tiết lộ loại thực phẩm là

CNN tiết lộ loại thực phẩm là "thần dược" giúp thọ trăm tuổi, người Việt đã dùng từ lâu

Đây là một trong những nguyên liệu được người dân Vùng Xanh sống thọ ưa chuộng giúp tăng cường sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và rất quen thuộc với mọi người.

Đăng ngày: 18/04/2026
Khoa Học News