Tìm ra thủ phạm tiềm năng mới của bệnh Alzheimer
Phân tích mô não người hiến tặng, các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra một hướng đi mới có thể tạo đột phá trong cuộc chiến chống lại Alzheimer.
Nghiên cứu do Đại học Washington (Mỹ) dẫn đầu, được công bố trên tạp chí khoa học Nature Aging, đã tìm thấy sự khác biệt về cách hoạt động của các tế bào microglia trong não mắc bệnh Alzheimer so với não khỏe mạnh.
Microglia là những tế bào miễn dịch giúp giữ cho bộ não của chúng ta khỏe mạnh bằng cách loại bỏ chất thải và duy trì chức năng não bình thường.
Từ trái qua: Tế bào não khỏe mạnh, tế bào bị Alzheimer và tế bào bị chết do microglia "nhấn chìm" - (Ảnh: SCIENCE PHOTO LIBRARY).
Để đối phó với sự lây nhiễm hoặc để loại bỏ các tế bào chết, chúng có thể "biến hình" thuận lợi hơn và cơ động hơn để nhấn chìm những thứ có hại cho bộ não.
Chúng cũng "cắt tỉa" các khớp thần kinh trong quá trình phát triển, giúp tạo thành những mạch não trơn tru, hoạt động tốt hơn.
Để đi sâu hơn vào vai trò của microglia trong bệnh Alzheimer, các nhà thần kinh học đã phân tích mô não từ những người hiến tặng, bao gồm 12 người mắc bệnh Alzheimer và 10 người đối chứng khỏe mạnh.
Họ đã sử dụng snRNA-seq, một phương pháp phân tích biểu hiện gene, xác định sâu 10 cụm microglia khác nhau trong mô não dựa trên bộ biểu hiện gene duy nhất của chúng - là thứ định hướng hoạt động của các tế bào.
Ba trong số các cụm chưa từng được nhìn thấy trước đây và một trong số chúng phổ biến hơn ở những người mắc bệnh Alzheimer. Loại microglia này có các gene được kích hoạt có liên quan đến tình trạng viêm và chết tế bào.
Nhìn chung, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng các cụm microglia loại này trong não của những người mắc bệnh Alzheimer có nhiều khả năng là đang ở trạng thái tiền viêm.
Điều này có nghĩa là chúng có nhiều khả năng tạo ra các phân tử gây viêm một cách "quá khích", thay vì bảo vệ cơ thể thì lại có thể gây tổn thương tế bào não và góp phần vào sự tiến triển của bệnh Alzheimer.
Ngoài ra, các loại microglia trong não bệnh nhân Alzheimer cũng hoạt động kém hiệu quả hơn người bình thường. Việc dọn dẹp thiếu hiệu quả làm thấp đi cơ hội có một bộ não lão hóa khỏe mạnh.
Hiện tại, các tác giả chưa thể khẳng định 100% rằng chúng là nguyên nhân trực tiếp gây ra Alzheimer, hay bị căn bệnh nan y này biến đổi như thế nào. Tuy nhiên, rõ ràng 2 vấn đề có mối liên quan mật thiết.
Vì vậy, theo dõi sự thay đổi của microglia theo thời gian có thể giúp chúng ta hiểu chúng góp phần gây ra bệnh Alzheimer như thế nào.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Alzheimer và các bệnh mất trí nhớ khác đang xếp hàng thứ 7 trong số các nguyên nhân gây tử vong sớm hàng đầu và đang có xu hướng gia tăng nhanh trên toàn thế giới.
Theo Science Alert, nghiên cứu này vẫn đang ở giai đoạn đầu nhưng nó nâng cao hiểu biết của chúng ta về vai trò của các tế bào này đối với bệnh Alzheimer và cho thấy một số cụm microglia có thể là mục tiêu cho các phương pháp điều trị mới.
Top 4 thói quen “tàn phá” gan nhanh nhất vào mùa lạnh, thức khuya đứng cuối cùng
Thức khuya là thói quen xấu “tàn phá” gan rất nhanh, nhất là vào mùa lạnh khi hệ miễn dịch yếu đi. Tuy nhiên, cũng còn nhiều hành vi hại gan khác nhiều người làm vào mùa lạnh mà không hay.
Người ngủ trưa 30 phút và 60 phút có tuổi thọ khác nhau thế nào?
Ngủ trưa đúng cách rất tốt cho cơ thể nhưng thời gian ngủ bao lâu có tác động thể nào đến tuổi thọ và sức khỏe con người? Các chuyên gia đã chỉ ra một sự thật mà nhiều người không biết.
Top 5 thói quen cực phổ biến trước giấc ngủ, tưởng bình thường nhưng lại mang đến tác hại không ngờ
Những lo lắng và căng thẳng có thể khiến bạn trằn trọc, nhưng một số thói quen vô tình cũng có thể ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ của bạn.
Phát hiện mới: Những người ngủ kiểu này sống lâu hơn tới 5 năm
Nghiên cứu mới từ Mỹ cho thấy những người có 5 thói quen ngủ lành mạnh dưới đây sống lâu hơn những người có 0 hoặc 1 thói quen ngủ lành mạnh.
Đã đến lúc thế giới nên ngủ trưa
Một lối sinh hoạt truyền thống tưởng như đã bị lãng quên có thể là giải pháp để đối phó với nhiệt độ cao.
Ăn mì tôm buổi sáng có gây hại?
Mì tôm là thực phẩm cung cấp năng lượng cho cơ thể, chỉ khi lạm dụng hoặc ăn không đúng cách mới gây hại sức khỏe.
