Trạm Thiên Cung cân bằng nhiệt thế nào ở độ cao 400km?

Ngoài không gian, trạm Thiên Cung có thể chịu những tia nhiệt 150 độ C ở phía hướng về Mặt trời, nhưng phía sau chỉ là -100 độ C.


Mô phỏng cấu trúc 3 module cơ bản của trạm vũ trụ Trung Quốc. (Ảnh: CMG).

Bay quanh Trái đất ở độ cao 400km, trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc phải hứng chịu ánh sáng Mặt trời trực tiếp ngoài không gian do không có sự bảo vệ của khí quyển. Điều này đòi hỏi trạm phải trang bị những công nghệ phân phối nhiệt tiên tiến, CGTN hôm 9/9 đưa tin.

Bề mặt của Thiên Cung có thể phải chịu những tia nhiệt lên tới 150 độ C khi hướng về phía Mặt trời. Trong khi đó, nhiệt độ ở mặt sau giảm xuống -100 độ C. Vì vậy, hệ thống kiểm soát nhiệt đóng vai trò thiết yếu để duy trì môi trường thoải mái bên trong cabin.

Hệ thống này giúp giữ cho mọi bộ phận của trạm vũ trụ ở trong phạm vi nhiệt độ phù hợp để vận hành, đồng thời tạo môi trường dễ chịu cho các phi hành gia sinh sống. Khác với những nhiệm vụ ngắn hạn của phi hành đoàn trước đây, trạm vũ trụ cần được sử dụng lâu dài, kèm theo đó là tiêu chuẩn về kiểm soát nhiệt độ cao hơn và nghiêm ngặt hơn.

Mạch chất lỏng là phần quan trọng của hệ thống kiểm soát nhiệt vì nó bao quanh các module chính, bao gồm module lõi và module phòng thí nghiệm. Nhờ phân phối nhiệt cân bằng, hệ thống giúp làm mát phần quá nóng và làm ấm những nơi quá lạnh. Với chất lỏng lưu thông qua các ống, nhiệt lượng dư thừa do các bánh răng và phi hành gia tạo ra được chuyển đến thiết bị hoặc bộ phận khác.

Module phòng thí nghiệm Vấn Thiên, trang nhiều bộ thí nghiệm và hiện là phần nặng và lớn nhất của trạm vũ trụ, cần được chăm sóc đặc biệt. Nhóm chuyên gia đã phát triển ba bộ hệ thống làm mát để thu nhiệt sinh ra từ nhiều thiết bị khác nhau và tỏa ra ngoài không gian. Các hệ thống có thể tỏa tới hàng nghìn kilowatt nhiệt, đảm bảo những thiết bị tinh vi trong phòng thí nghiệm vẫn hoạt động bình thường.


Tàu vũ trụ Thiên Châu 4 phủ vật liệu cách nhiệt màu xám ở bên trái và màu trắng ở bên phải. (Ảnh: China Media Group)

Ngoài hệ thống kiểm soát nhiệt, các biện pháp thụ động khác cũng được áp dụng. Chúng có ưu điểm như chi phí thấp, thể tích nhỏ, trọng lượng nhẹ và rủi ro thấp. Một trong những biện pháp như vậy là sử dụng lớp phủ nhiệt. Loạt tàu vũ trụ Thần Châu bắt đầu sử dụng lớp phủ nhiệt màu bạc kể từ Thần Châu-12. Vật liệu phủ hấp thụ ít ánh sáng Mặt trời hơn và giúp giảm nhiệt.

Một biện pháp thụ động khác là vật liệu cách nhiệt. Trạm Thiên Cung sử dụng nhiều loại cách nhiệt cho các tàu vũ trụ khác nhau. Tàu Thiên Châu 4 sử dụng vật liệu cách nhiệt nhiều lớp gồm các lớp phim có độ phản xạ cao và lưới polyester giúp ngăn thất thoát nhiệt. Cabin chuyên chở của tàu phủ lớp cách nhiệt màu xám, hấp thụ ánh sáng Mặt trời nhiều hơn để tạo ra nhiệt độ cao hơn cho con người hoạt động. Trong khi đó, phần động cơ đẩy, chủ yếu chứa thiết bị, phủ lớp cách nhiệt màu trắng để phản lại nhiệt của Mặt trời, duy trì mức nhiệt mát hơn.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Phát hiện hố Mặt trăng có nhiệt độ phù hợp cho người sống

Sử dụng dữ liệu từ tàu LRO, các chuyên gia NASA nhận thấy nhiệt độ trong hố trũng ở vùng Mare Tranquilitatis trên Mặt trăng chỉ khoảng 17 độ C.

Đăng ngày: 10/05/2026
Hành tinh

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Vì sao Mặt trời phát sáng và phát nhiệt?

Mặt trời giống như một quả cầu lửa nóng bỏng, chói chang. Hàng giờ hàng phút nó đều bức xạ một năng lượng lớn, phát ra ánh sáng và nhiệt trong vũ trụ, trong đó có Trái Đất chúng ta.

Đăng ngày: 10/05/2026
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Trung Quốc xác nhận có nước trên Mặt trăng

Qua xác nhận qua thử nghiệm trên Trái đất, các nhà khoa học Trung Quốc báo cáo có các dấu hiệu cho thấy nước tồn tại trong những hòn đá do tàu đổ bộ Chang’e 5 thu lượm trên Mặt trăng.

Đăng ngày: 03/05/2026
Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Phát hiện hành tinh trẻ nhất thiên hà chứa Trái đất, siêu độc lạ

Hệ thống quan sát thiên văn siêu việt ALMA đã có một phát hiện vô cùng ngoại mục: Một hành tinh đúng nghĩa sơ sinh trong đĩa khí bụi của ngôi sao trẻ AS 209.

Đăng ngày: 30/04/2026
Khoa Học News