Lần đầu tìm thấy vật chất tối từ 12 tỷ năm trước

Từ một di tích hóa thạch còn sót lại từ Vụ nổ lớn (Big Bang), các nhà khoa học đã phát hiện vật chất tối lâu đời nhất từ trước đến nay.

Các nhà nghiên cứu từ Đại học Nagoya, Nhật Bản vừa phát hiện ra vật chất tối xung quanh các thiên hà tồn tại cách đây khoảng 12 tỷ năm. Đây được xem là khám phá quan trọng, có thể giải mã sự hình thành và phát triển của vật chất bí ẩn thống trị vũ trụ này.


Vật chất tối được mô tả là không phát ra hay phản chiếu đủ bức xạ điện từ.

Trong vật lý thiên văn, thuật ngữ "vật chất tối" chỉ đến một loại vật chất giả thuyết trong vũ trụ, có thành phần chưa được biết đến. Vật chất tối được mô tả là không phát ra hay phản chiếu đủ bức xạ điện từ để có thể quan sát được bằng kính thiên văn hay các thiết bị đo đạc hiện nay, nhưng có thể nhận ra nó vì những ảnh hưởng hấp dẫn của nó đối với chất rắn và các vật thể khác cũng như với toàn thể vũ trụ.

Dựa trên hiểu biết hiện nay về những cấu trúc của thiên hà, cũng như các lý thuyết được chấp nhận rộng rãi về Vụ nổ lớn, các nhà khoa học cho rằng vật chất tối là thành phần cơ bản chiếm tới 70% vật chất trong vũ trụ (vốn được chia thành vật chất tối và vật chất thường).

Do ánh sáng phải mất một khoảng thời gian hữu hạn để truyền từ các vật thể ở xa tới Trái Đất, nên những gì mà các nhà thiên văn học nhìn thấy chỉ là "hình chiếu" của các thiên hà, khi chúng trên thực tế đã rời khỏi vị trí đó từ rất lâu. Trong suốt hàng thế kỷ, chúng ta đã đi tìm một "công thức" để có thể nhìn lại sự hình thành của vũ trụ cách đây hàng tỷ năm.

Tuy nhiên, việc quan sát vật chất tối thậm chí còn phức tạp hơn, khi nó không tương tác và phản ứng với ánh sáng như vật chất thông thường được tạo ra từ proton và neutron.

Để "nhìn thấy" vật chất tối, các nhà thiên văn học phải dựa vào sự tương tác của nó với lực hấp dẫn. Tuy nhiên, kỹ thuật này vẫn còn những hạn chế, khiến chúng ta gặp nhiều khó khăn trong việc lập bản đồ phân bố vật chất tối cho các thiên hà từ khoảng 8 đến 10 tỷ năm tuổi.

Kết quả từ nghiên cứu mới thậm chí cho thấy vật chất tối trong vũ trụ sơ khai ít "vón cục" hơn so với dự đoán từ nhiều mô hình trước đó. Điều này có thể làm thay đổi toàn bộ hiểu biết của các nhà khoa học về cách thức mà các thiên hà phát triển, đồng thời cho thấy các quy tắc cơ bản trong hoạt động của vũ trụ cách đây 13,7 tỷ năm có thể đã rất khác biệt.

"Mặc dù chưa thể khẳng định, song nếu đây là sự thật, toàn bộ mô hình về vụ trụ có thể sẽ bị sai sót khi chúng ta tìm cách quay ngược thời gian", GS. Masami Ouchi của Đại học Tokyo cho biết.

Nghiên cứu của nhóm đã được công bố ngày 1/8 trên tạp chí Physical Review Letters.

TIN CŨ HƠN
Kính viễn vọng 10 tỷ USD phát hiện thiên hà cổ nhất từ trước đến nay

Kính viễn vọng 10 tỷ USD phát hiện thiên hà cổ nhất từ trước đến nay

Sử dụng dữ liệu từ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học tại Scotland đã phát hiện thiên hà cổ nhất từng được tìm thấy, hình thành khoảng 235 triệu năm sau Big Bang.

Đăng ngày: 05/04/2026
Mặt trăng bí ẩn có

Mặt trăng bí ẩn có "khí độc" nhiều gấp hàng trăm lần Trái đất: Nếu bốc cháy sẽ ra sao?

Không ngờ Mặt trăng Tithane, vệ tinh của sao Thổ, lại chứa nhiều loại khí dễ cháy hơn Trái đất. Tuy nhiên, nếu chúng vô tình bốc cháy thì kết quả sẽ ra sao?

Đăng ngày: 31/03/2026
10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

Vào đầu những đêm trời mùa đông, mùa xuân, khi nhìn lên bầu trời dày đặc những vì sao, ở bầu trời hướng chếch về phía Bắc có một hằng tinh sáng suốt cả ngày, đó chính là sao Thiên Lang

Đăng ngày: 25/03/2026
Phát hiện thành phố của người ngoài hành tinh trên sao Thủy?

Phát hiện thành phố của người ngoài hành tinh trên sao Thủy?

Một chuyên gia về UFO tin rằng, những bức ảnh lạ của NASA chụp lại từ sao Thủy chứng tỏ có dấu vết của một thành phố trên hành tinh nóng 400 độ C này.

Đăng ngày: 24/03/2026
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 23/03/2026
Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Bất chấp đợt nóng kinh người càn quét trong vài ngày qua, Trái đất được xác định ở khoảng cách tối đa với mặt trời vào ngày 5/7.

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News