Mặt trăng dàn hàng ngang trên bầu trời, sự kiện 18 năm mới có một lần

Mặt trăng dàn hàng ngang trên bầu trời sắp diễn ra. Hiện tượng này xảy ra cứ sau 18,6 năm khi Mặt trăng mọc và lặn ở những điểm cực đoan nhất trên đường chân trời, đồng thời cũng là điểm cao nhất và thấp nhất trên bầu trời.

Ngoài nhật thực toàn phần ngày 8/4 vừa qua và các hiện tượng cực quang rực rỡ, còn có một điều tuyệt vời khác dành cho những người quan sát bầu trời trong năm nay: "Mặt trăng dàn hàng ngang trên bầu trời" đầu tiên kể từ năm 2006. Trong sự kiện này, Mặt trăng mọc và lặn ở cực bắc và cực nam vị trí trên đường chân trời, đạt điểm cao nhất và thấp nhất trong chu kỳ Mặt trăng 18,6 năm.


Nơi Mặt trăng mọc và lặn trên đường chân trời thay đổi liên tục. (Ảnh: Gianni Tumino).

Điều này có thể xảy ra vì Mặt trăng không đi theo cùng đường với Mặt trời. Vị trí mọc và lặn của nó trên đường chân trời thay đổi liên tục do chuyển động của Trái đất và Mặt trăng. Hệ Mặt trời phẳng, với các hành tinh quay quanh Mặt trời trên cùng một mặt phẳng, được gọi là mặt phẳng hoàng đạo.

Quỹ đạo của Mặt trăng nghiêng 5,1 độ so với đường hoàng đạo, cho phép nó mọc lên và lặn trong phạm vi 57 độ trong bất kỳ tháng nào. Điều này giải thích tại sao Mặt trăng đôi khi có thể mọc và lặn ở những điểm trên đường chân trời xa hơn về phía bắc và phía nam so với Mặt trời.

Một hiện tượng Mặt trăng đứng yên xảy ra khi độ nghiêng của cả Trái Đất và Mặt trăng đều ở mức tối đa. Trong thời kỳ này, Mặt trăng mọc và lặn ở điểm cực trị của phạm vi của nó. Nó mọc lên ở điểm cao nhất về phía đông bắc và lặn ở điểm cao nhất về phía tây bắc. Trong thời kỳ này, nó cũng mọc lên ở điểm cực đông nam và lặn ở điểm cực tây nam.

Hiện tượng dàn hàng ngang của Mặt trăng diễn ra vào ban đêm. Mặt trăng mọc xa nhất về phía đông bắc ở Bắc bán cầu sẽ bay cao hơn lên bầu trời và ở trên bầu trời lâu hơn. Nó tỏa sáng ở một vị trí khác biệt đáng kể so với khi Mặt trăng đứng yên, khi phạm vi nơi nó mọc và lặn ở mức hẹp nhất.

Vào ngày 21/6, Mặt trời sẽ mọc và lặn ở những điểm cực Đông Bắc và Tây Bắc, trong khi Trăng tròn Dâu Tây mọc và lặn ở những điểm Đông Bắc và Tây Bắc.

Để quan sát những hiện tượng này, hãy quan sát từ cùng một vị trí và bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt lớn. Không cần thiết phải có một cặp ống nhòm ngắm sao để nhìn thấy hiệu ứng này, nhưng chúng có thể giúp bạn phóng to để tận dụng tối đa khả năng ngắm Mặt trăng.

TIN CŨ HƠN
Núi lửa lớn nhất Hệ Mặt trời từng là đảo giữa biển

Núi lửa lớn nhất Hệ Mặt trời từng là đảo giữa biển

Núi lửa Olympus Mons cao 25km trên sao Hỏa có thể từng nằm giữa đại dương rộng mênh mông.

Đăng ngày: 17/02/2026
Siêu trăng lớn nhất năm sắp chiếu sáng bầu trời thế giới

Siêu trăng lớn nhất năm sắp chiếu sáng bầu trời thế giới

Trăng tròn hôm 30/8 sẽ ở điểm gần Trái Đất nhất, tạo thành siêu trăng sáng nhất năm 2023.

Đăng ngày: 16/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Hệ Mặt trời có thêm 5 hành tinh gần giống Trái đất?

Hệ Mặt trời có thêm 5 hành tinh gần giống Trái đất?

Một số hành tinh đá giống Trái đất bị Mặt Trời "bắt cóc" hàng tỉ năm trước có thể vẫn ẩn nấp ngay quanh chúng ta.

Đăng ngày: 14/02/2026
Lần đầu tiên tìm ra

Lần đầu tiên tìm ra "trái tim" Mặt trăng: Trông y hệt Trái đất!

Sau nửa thế kỷ tìm kiếm, các nhà khoa học cuối cùng cũng xác định được những gì ẩn chứa trong Mặt trăng - vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất. Đó là một phát hiện hoàn toàn bất ngờ.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 14/02/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News