Mặt trăng dàn hàng ngang trên bầu trời, sự kiện 18 năm mới có một lần

Mặt trăng dàn hàng ngang trên bầu trời sắp diễn ra. Hiện tượng này xảy ra cứ sau 18,6 năm khi Mặt trăng mọc và lặn ở những điểm cực đoan nhất trên đường chân trời, đồng thời cũng là điểm cao nhất và thấp nhất trên bầu trời.

Ngoài nhật thực toàn phần ngày 8/4 vừa qua và các hiện tượng cực quang rực rỡ, còn có một điều tuyệt vời khác dành cho những người quan sát bầu trời trong năm nay: "Mặt trăng dàn hàng ngang trên bầu trời" đầu tiên kể từ năm 2006. Trong sự kiện này, Mặt trăng mọc và lặn ở cực bắc và cực nam vị trí trên đường chân trời, đạt điểm cao nhất và thấp nhất trong chu kỳ Mặt trăng 18,6 năm.


Nơi Mặt trăng mọc và lặn trên đường chân trời thay đổi liên tục. (Ảnh: Gianni Tumino).

Điều này có thể xảy ra vì Mặt trăng không đi theo cùng đường với Mặt trời. Vị trí mọc và lặn của nó trên đường chân trời thay đổi liên tục do chuyển động của Trái đất và Mặt trăng. Hệ Mặt trời phẳng, với các hành tinh quay quanh Mặt trời trên cùng một mặt phẳng, được gọi là mặt phẳng hoàng đạo.

Quỹ đạo của Mặt trăng nghiêng 5,1 độ so với đường hoàng đạo, cho phép nó mọc lên và lặn trong phạm vi 57 độ trong bất kỳ tháng nào. Điều này giải thích tại sao Mặt trăng đôi khi có thể mọc và lặn ở những điểm trên đường chân trời xa hơn về phía bắc và phía nam so với Mặt trời.

Một hiện tượng Mặt trăng đứng yên xảy ra khi độ nghiêng của cả Trái Đất và Mặt trăng đều ở mức tối đa. Trong thời kỳ này, Mặt trăng mọc và lặn ở điểm cực trị của phạm vi của nó. Nó mọc lên ở điểm cao nhất về phía đông bắc và lặn ở điểm cao nhất về phía tây bắc. Trong thời kỳ này, nó cũng mọc lên ở điểm cực đông nam và lặn ở điểm cực tây nam.

Hiện tượng dàn hàng ngang của Mặt trăng diễn ra vào ban đêm. Mặt trăng mọc xa nhất về phía đông bắc ở Bắc bán cầu sẽ bay cao hơn lên bầu trời và ở trên bầu trời lâu hơn. Nó tỏa sáng ở một vị trí khác biệt đáng kể so với khi Mặt trăng đứng yên, khi phạm vi nơi nó mọc và lặn ở mức hẹp nhất.

Vào ngày 21/6, Mặt trời sẽ mọc và lặn ở những điểm cực Đông Bắc và Tây Bắc, trong khi Trăng tròn Dâu Tây mọc và lặn ở những điểm Đông Bắc và Tây Bắc.

Để quan sát những hiện tượng này, hãy quan sát từ cùng một vị trí và bạn sẽ nhận thấy sự khác biệt lớn. Không cần thiết phải có một cặp ống nhòm ngắm sao để nhìn thấy hiệu ứng này, nhưng chúng có thể giúp bạn phóng to để tận dụng tối đa khả năng ngắm Mặt trăng.

TIN CŨ HƠN
Tìm thấy những ngôi sao

Tìm thấy những ngôi sao "ma" lang thang khắp nơi hàng tỉ năm

Kính viễn vọng Hubble phát hiện nhiều ngôi sao "ma" trong các thiên hà khổng lồ. Chúng lang thang như những linh hồn lạc lối, với ánh sáng mờ ảo ma quái.

Đăng ngày: 01/04/2026
Sự thật

Sự thật "khủng" về sao Diêm Vương: Nhiệt độ thấp tới -200°C, một năm bằng 248 năm Trái đất?

Sao Diêm Vương, hành tinh bí ẩn cách xa Mặt trời này luôn là tâm điểm nghiên cứu của các nhà thiên văn học.

Đăng ngày: 01/04/2026
Hình ảnh ngôi sao mới đang phun khí ầm ầm trên dải ngân hà

Hình ảnh ngôi sao mới đang phun khí ầm ầm trên dải ngân hà

Kính thiên văn James Webb đã chụp được hình ảnh mới về một tiền sao giống mặt trời phun ra khí và bụi tạo thành sóng xung kích đáng kinh ngạc khi nhìn bằng tia hồng ngoại.

Đăng ngày: 01/04/2026
Mưa kim cương rơi ngập hành tinh

Mưa kim cương rơi ngập hành tinh "có dấu hiệu sự sống"

Theo nghiên cứu được trích dẫn trên tờ PHYS, để xuất hiện mưa kim cương, một hành tinh cần sở hữu hai điều kiện đặc biệt.

Đăng ngày: 31/03/2026
Bao giờ con người định cư ở hành tinh khác?

Bao giờ con người định cư ở hành tinh khác?

Thành tựu về khám phá không gian đã mở ra triển vọng cho loài người chinh phục vũ trụ bao la đầy bí ẩn.

Đăng ngày: 31/03/2026
Mặt trăng bí ẩn có

Mặt trăng bí ẩn có "khí độc" nhiều gấp hàng trăm lần Trái đất: Nếu bốc cháy sẽ ra sao?

Không ngờ Mặt trăng Tithane, vệ tinh của sao Thổ, lại chứa nhiều loại khí dễ cháy hơn Trái đất. Tuy nhiên, nếu chúng vô tình bốc cháy thì kết quả sẽ ra sao?

Đăng ngày: 31/03/2026
Những hình ảnh tuyệt đẹp tiết lộ Vòng cung Tinh vân chưa từng có

Những hình ảnh tuyệt đẹp tiết lộ Vòng cung Tinh vân chưa từng có

Kính thiên văn James Webb đã tiết lộ những bức chân dung mới đầy màu sắc của Vòng cung Tinh vân.

Đăng ngày: 30/03/2026
Khoa Học News