Thực vật có "sống" được trên Mặt trăng?

Lần đầu tiên cây trồng trên mặt đất có thể nảy mầm và phát triển trong đất lấy từ Mặt trăng trong một thử nghiệm mang tính cột mốc vừa được công bố.

Nhưng câu hỏi con người có thể xây dựng một nhà kính trên "xứ sở của chị Hằng" không thì vẫn còn để ngỏ.


Nhà khoa học Anna-Lisa Paul (trái) và Rob Ferl nghiên cứu đất Mặt trăng - (Ảnh: UNIVERSITY OF FLORIDA)

Đầu tháng 5-2022 các nhà khoa học thuộc ĐH Florida (Mỹ) đã thành công khi trồng cây trên mẫu đất lấy từ Mặt trăng (còn gọi là "regolith" - "lớp đất mặt") do các tàu vũ trụ thuộc chương trình Apollo của NASA đưa về. Nghiên cứu này có thể đặt nền tảng cho việc trồng các loài cây cung cấp oxy và thực phẩm cho con người trên Mặt trăng.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Communications Biology dù mới được thông qua 18 tháng trước nhưng thực tế đã trải qua một quá trình đề xuất cách đây 15 năm. Các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu trên 12 gam (gần ba muỗng cà phê) đất Mặt trăng mang về trong sứ mệnh Apollo 11, 12 và 17 (từ 1969 - 1972).

Họ đặt các mẫu đất "lịch sử" này vào nhiều khay nhựa, mỗi khay 1 gam đất cùng với nước và chất dinh dưỡng để ươm các hạt cây Arabidopsis thaliana (cải xoong thale). Họ chọn loài thực vật có hoa nhỏ có nguồn gốc từ Á - Âu (Eurasia) và châu Phi này vì nó đã được nghiên cứu kỹ và giải mã bộ gene, cho phép họ theo dõi ảnh hưởng của đất Mặt trăng lên cây.

Kết quả nghiên cứu khá mỹ mãn khi hầu hết hạt giống đều nảy mầm và phát triển trên loại đất sẫm màu. "Chúng tôi đã bất ngờ. Điều đó cho thấy đất Mặt trăng không cản trở hormon hoặc tín hiệu liên quan đến sự nảy mầm của thực vật" - bà Lisa Paul, giáo sư nghiên cứu về khoa học làm vườn tại Viện Khoa học nông nghiệp và thực phẩm thuộc Đại học Florida, cho biết.

Tuy nhiên những cây cải xoong cho thấy một thực tế chúng rất khó sinh trưởng trên đất Mặt trăng. Cây trồng trên đất này có xu hướng nhỏ hơn, phát triển chậm, rễ còi cọc và chứa các sắc tố màu tía là biểu hiện của "sự căng thẳng".

Nghiên cứu diễn ra vào thời điểm NASA dự kiến đưa người trở lại Mặt trăng trong chương trình Artemis. Từ kết quả này, nhóm khoa học muốn nghiên cứu thêm về việc trồng cây trên Mặt trăng, nơi thực vật sẽ đối mặt với điều kiện khắc nghiệt hơn như các tia vũ trụ, gió mặt trời, các hạt trong không gian.

Nhà khoa học Sharmila Bhattacharya của NASA cho rằng kết quả trên rất lý thú và mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu khác. "Chúng ta cần tìm cách làm cho cây phát triển tốt hơn trên nền regolith này. Ví dụ, chúng ta có cần thêm các thành phần khác để giúp cây trồng không, và nếu có thì chúng là gì? Có những loại cây nào khác có thể thích nghi tốt hơn không, và nếu có, những đặc điểm nào khiến chúng trở nên mạnh mẽ hơn?", bà Bhattacharya nói thêm.

TIN CŨ HƠN
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
Khoa Học News