Thực vật có "sống" được trên Mặt trăng?

Lần đầu tiên cây trồng trên mặt đất có thể nảy mầm và phát triển trong đất lấy từ Mặt trăng trong một thử nghiệm mang tính cột mốc vừa được công bố.

Nhưng câu hỏi con người có thể xây dựng một nhà kính trên "xứ sở của chị Hằng" không thì vẫn còn để ngỏ.


Nhà khoa học Anna-Lisa Paul (trái) và Rob Ferl nghiên cứu đất Mặt trăng - (Ảnh: UNIVERSITY OF FLORIDA)

Đầu tháng 5-2022 các nhà khoa học thuộc ĐH Florida (Mỹ) đã thành công khi trồng cây trên mẫu đất lấy từ Mặt trăng (còn gọi là "regolith" - "lớp đất mặt") do các tàu vũ trụ thuộc chương trình Apollo của NASA đưa về. Nghiên cứu này có thể đặt nền tảng cho việc trồng các loài cây cung cấp oxy và thực phẩm cho con người trên Mặt trăng.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Communications Biology dù mới được thông qua 18 tháng trước nhưng thực tế đã trải qua một quá trình đề xuất cách đây 15 năm. Các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu trên 12 gam (gần ba muỗng cà phê) đất Mặt trăng mang về trong sứ mệnh Apollo 11, 12 và 17 (từ 1969 - 1972).

Họ đặt các mẫu đất "lịch sử" này vào nhiều khay nhựa, mỗi khay 1 gam đất cùng với nước và chất dinh dưỡng để ươm các hạt cây Arabidopsis thaliana (cải xoong thale). Họ chọn loài thực vật có hoa nhỏ có nguồn gốc từ Á - Âu (Eurasia) và châu Phi này vì nó đã được nghiên cứu kỹ và giải mã bộ gene, cho phép họ theo dõi ảnh hưởng của đất Mặt trăng lên cây.

Kết quả nghiên cứu khá mỹ mãn khi hầu hết hạt giống đều nảy mầm và phát triển trên loại đất sẫm màu. "Chúng tôi đã bất ngờ. Điều đó cho thấy đất Mặt trăng không cản trở hormon hoặc tín hiệu liên quan đến sự nảy mầm của thực vật" - bà Lisa Paul, giáo sư nghiên cứu về khoa học làm vườn tại Viện Khoa học nông nghiệp và thực phẩm thuộc Đại học Florida, cho biết.

Tuy nhiên những cây cải xoong cho thấy một thực tế chúng rất khó sinh trưởng trên đất Mặt trăng. Cây trồng trên đất này có xu hướng nhỏ hơn, phát triển chậm, rễ còi cọc và chứa các sắc tố màu tía là biểu hiện của "sự căng thẳng".

Nghiên cứu diễn ra vào thời điểm NASA dự kiến đưa người trở lại Mặt trăng trong chương trình Artemis. Từ kết quả này, nhóm khoa học muốn nghiên cứu thêm về việc trồng cây trên Mặt trăng, nơi thực vật sẽ đối mặt với điều kiện khắc nghiệt hơn như các tia vũ trụ, gió mặt trời, các hạt trong không gian.

Nhà khoa học Sharmila Bhattacharya của NASA cho rằng kết quả trên rất lý thú và mở ra nhiều cơ hội nghiên cứu khác. "Chúng ta cần tìm cách làm cho cây phát triển tốt hơn trên nền regolith này. Ví dụ, chúng ta có cần thêm các thành phần khác để giúp cây trồng không, và nếu có thì chúng là gì? Có những loại cây nào khác có thể thích nghi tốt hơn không, và nếu có, những đặc điểm nào khiến chúng trở nên mạnh mẽ hơn?", bà Bhattacharya nói thêm.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện nơi dễ sống nhất vũ trụ, hơn cả hành tinh chúng ta

Phát hiện nơi dễ sống nhất vũ trụ, hơn cả hành tinh chúng ta

Trái đất là hành tinh may mắn nằm chính giữa vùng sự sống khá nhỏ hẹp của Hệ Mặt trời, nhưng không may mắn nhất vũ trụ. Thế giới dễ sống nhất có thể là vùng không gian quanh các mặt trời đôi.

Đăng ngày: 27/11/2025
Tổng quan về sao Diêm Vương

Tổng quan về sao Diêm Vương

Trước kia nó từng được xếp hạng là một hành tinh, sao Diêm Vương hiện được coi là thành viên lớn nhất của một vùng riêng biệt được gọi là Vành đai Kuiper.

Đăng ngày: 24/11/2025
Tổng quan về sao Kim

Tổng quan về sao Kim

Sao Kim hay Kim tinh là hành tinh thứ hai trong Hệ Mặt trời, tự quay quanh nó với chu kỳ 224,7 ngày Trái đất.

Đăng ngày: 23/11/2025
Những điều thú vị về trạm vũ trụ quốc tế đắt tiền nhất trong lịch sử nhân loại

Những điều thú vị về trạm vũ trụ quốc tế đắt tiền nhất trong lịch sử nhân loại

Cuộc sống của các phi hành gia trên ISS cũng rất khác biệt so với cuộc sống trên địa cầu vì thiếu đi trọng lực và các nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Đăng ngày: 23/11/2025
Nguyên nhân sao Hải Vương và Thiên Vương có màu khác nhau

Nguyên nhân sao Hải Vương và Thiên Vương có màu khác nhau

Sao Hải Vương và Thiên Vương giống nhau đến mức các nhà khoa học đôi khi gọi các hành tinh xa xôi này là “song sinh”. Tuy nhiên, hai hành tinh băng khổng lồ này có một điểm khác biệt lớn về màu sắc.

Đăng ngày: 21/11/2025
Tổng quan về sao Thiên Vương

Tổng quan về sao Thiên Vương

Sao Thiên Vương là hành tinh thứ bảy tính từ Mặt Trời; là hành tinh có bán kính lớn thứ ba và có khối lượng lớn thứ tư trong hệ.

Đăng ngày: 21/11/2025
Vợ chồng phi hành gia cùng lên vũ trụ: Có

Vợ chồng phi hành gia cùng lên vũ trụ: Có "chuyện ấy" xảy ra không? Các nhà khoa học cũng tò mò!

NASA có một luật bất thành văn là chồng và vợ không được làm phi hành gia cùng lúc, điều này nhằm tránh việc phi hành gia bị xúc động trong quá trình làm nhiệm vụ, ảnh hưởng đến các sứ mệnh không gian.

Đăng ngày: 20/11/2025
Khoa Học News