Pho mát 3.600 năm tuổi "tiết lộ" bí ẩn về cách chế biến thực phẩm thời cổ đại

Những mẩu pho mát này được đặt quanh đầu và cổ của các xác ướp, có thể là một món ăn dự trữ cho "thế giới bên kia".

Một thập kỷ sau khi phát hiện những xác ướp còn nguyên vẹn tại sa mạc Taklamakan, các nhà nghiên cứu đã thành công trong việc phân tích DNA từ loại pho mát cổ xưa này. Đây là loại pho mát lâu đời nhất từng được tìm thấy trong các hồ sơ khảo cổ học.


Một xác ướp từ nghĩa trang Xiaohe ở lưu vực Tarim khô cằn, thuộc vùng Tân Cương của Trung Quốc, được nhìn thấy với pho mát kefir rải rác quanh cổ.

Kết quả phân tích cho thấy người dân thời đó, thuộc nền văn hóa Xiaohe, đã biết cách sản xuất pho mát bằng cách sử dụng vi khuẩn để cải thiện thực phẩm. Phát hiện này còn cung cấp thông tin quan trọng về cách vi khuẩn đóng vai trò trong việc theo dõi sự lan truyền của các ảnh hưởng văn hóa qua nhiều thời kỳ.

Theo Giáo sư Christina Warinner từ Đại học Harvard, nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell mở ra một cánh cửa mới cho các nghiên cứu về DNA cổ đại, với công nghệ hiện đại mà các nhà khoa học ngày nay có thể thực hiện, điều mà trước đây chưa thể tưởng tượng được.

Bà Warinner giải thích, ngày nay, thực phẩm lên men chủ yếu được làm từ một số ít loại vi khuẩn và nấm men thương mại được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, nhưng ít ai biết về các loại vi khuẩn truyền thống mà con người đã sử dụng trong quá khứ để tạo ra các thực phẩm quan trọng như bánh mì, pho mát, bia và rượu vang.

Một nhóm nghiên cứu do nhà cổ sinh vật học Trung Quốc, Qiaomei Fu làm trưởng nhóm đã phân tích DNA từ pho mát và xác định rằng, nó chứa DNA của dê và gia súc. Họ cũng phát hiện ra loại vi khuẩn kefir, một loại pho mát phổ biến đến ngày nay, đã có mặt trong pho mát từ 3.600 năm trước.


Các nhà nghiên cứu đã thu thập được DNA động vật và vi khuẩn từ pho mát kefir được phát hiện trên xác ướp ở lưu vực Tarim. (Nguồn: CNN)

Khu vực nghĩa trang Xiaohe, nơi phát hiện các xác ướp, đã làm các nhà khoa học "bối rối" với sự kết hợp giữa các đặc điểm văn hóa và di truyền đặc biệt của những cư dân nơi đây. Mặc dù sống tách biệt về mặt di truyền, những người này vẫn tiếp nhận những ý tưởng và công nghệ mới từ các nền văn minh khác.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, không giống như các phương pháp làm pho mát ở Trung Đông và Hy Lạp, người Xiaohe không pha trộn sữa từ nhiều loài động vật khác nhau khi sản xuất kefir.

Phát hiện này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách vi khuẩn probiotic – một loại vi khuẩn có lợi – đã tiến hóa qua hàng nghìn năm. Những nghiên cứu này không chỉ làm sáng tỏ cách chế biến thực phẩm thời cổ đại mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự tương tác của con người với thế giới vi sinh.

Cuối cùng, các nhà khoa học cho rằng pho mát và các sản phẩm từ sữa đã có vai trò quan trọng trong cuộc sống từ hàng nghìn năm trước và tiếp tục là một phần thiết yếu của nền văn hóa và thực phẩm ngày nay.

TIN CŨ HƠN
Sau 1.800 năm, bóng ma từ thành cổ Maya vẫn đủ hại người

Sau 1.800 năm, bóng ma từ thành cổ Maya vẫn đủ hại người

Nghiên cứu mới về các tòa thành cổ Maya cảnh báo các nhà khảo cổ có thể gặp nguy hiểm vì một bóng ma từng làm hại người dân cổ đại trỗi dậy lần nữa khi bị đào bới.

Đăng ngày: 27/02/2026
Phát hiện tượng Hercules cổ đại khi đang sửa ống nước ở Rome

Phát hiện tượng Hercules cổ đại khi đang sửa ống nước ở Rome

Một bức tượng khắc họa Hercules của thần thoại La Mã đã được phát hiện trong quá trình sửa chữa đường ống tại một con đường nổi tiếng ở Rome, Italy.

Đăng ngày: 27/02/2026
Cứ ngỡ “cụ rùa” Tây Du Ký là tưởng tượng, hóa ra

Cứ ngỡ “cụ rùa” Tây Du Ký là tưởng tượng, hóa ra "bản real" dài 5m từng sống trên Trái đất

Các nhà khoa học cho biết, họ hàng gần của loài rùa khổng lồ có thể chở được nhiều người cùng lúc qua sông này hiện vẫn sống trên Trái đất.

Đăng ngày: 27/02/2026
Phát minh 2.000 tuổi của người Maya có thể cứu chúng ta

Phát minh 2.000 tuổi của người Maya có thể cứu chúng ta

Một cuộc khủng hoảng đe dọa người hiện đại có thể được đẩy lùi bởi thứ giúp người Maya sinh tồn hơn 1.000 năm.

Đăng ngày: 27/02/2026
Các nhà khảo cổ tìm thấy một nền văn minh cổ đại dưới tán rừng Amazon

Các nhà khảo cổ tìm thấy một nền văn minh cổ đại dưới tán rừng Amazon

Các khám phá gần đây đã cho thấy rằng, khu rừng Amazon không chỉ là một môi trường sinh học phong phú mà còn là nơi của nhiều nền văn minh đáng kinh ngạc đã mất tích.

Đăng ngày: 27/02/2026
Nguyên nhân sốc khiến đế chế Maya bốc hơi: Cảnh báo về tận thế có thật

Nguyên nhân sốc khiến đế chế Maya bốc hơi: Cảnh báo về tận thế có thật

Một nhóm nghiên cứu đã kết hợp rất nhiều hồ sơ lịch sử với các phân tích mới về hài cốt người Maya trong thời kỳ cuối của đế chế, chỉ ra một dạng ngày tận thế mà chính chúng ta cũng có thể đối mặt trong tương lai.

Đăng ngày: 27/02/2026
Pharaoh Tutankhamun sở hữu báu vật ngoài Trái đất?

Pharaoh Tutankhamun sở hữu báu vật ngoài Trái đất?

Một cú tấn công nảy lửa từ ngoài Trái Đất 29 triệu năm trước đã tạo nên một loại vật liệu độc nhất vô nhị được săn tìm từ thời cổ đại đến nay: Thủy tinh Libya.

Đăng ngày: 26/02/2026
Khoa Học News