Sợi tóc 3.000 năm tiết lộ một sự thật về người châu Âu cổ đại

Những sợi tóc từ thời đại đồ đồng đã tiết lộ bằng chứng trực tiếp đầu tiên về việc sử dụng ma túy ở châu Âu.

Theo một bài báo mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học đã phát hiện ra những sợi tóc có niên đại 3.000 năm, tiết lộ bằng chứng trực tiếp đầu tiên về việc sử dụng ma túy ở Châu Âu thời đại đồ đồng.


Các sợi tóc được tìm thấy bên trong các ống trang trí. (Ảnh: ASOME).

Những sợi tóc kỳ lạ đã được tìm thấy từ một hang động ở Menorca, một hòn đảo của Tây Ban Nha ở Biển Địa Trung Hải. Các nhà nghiên cứu cho biết con người đã sinh sống trong hang động, được gọi là Es Càrritx, khoảng 3.600 năm trước.


Bên trong hang Es Càrritx. (Ảnh: ASOME).

Những nhà thám hiểm tình cờ phát hiện ra Es Càrritx vào năm 1995. Khi các nhà khảo cổ bắt đầu khai quật địa điểm này, họ đã phát hiện ra hài cốt của khoảng 210 cá thể, cũng như những chiếc hộp trang trí được niêm phong, chứa đầy những sợi tóc nhuộm đỏ.


Một số sợi tóc được tìm thấy bên trong hang động. (Ảnh: P. Witte).

Sử dụng phương pháp quang phổ khối có độ phân giải cao, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra cẩn thận các sợi tóc. Họ tìm thấy atropine và scopolamine, hai chất ancaloit có thể gây ảo giác, mê sảng và thay đổi nhận thức giác quan. Họ cũng phát hiện ra ephedrine, một chất kích thích có thể làm tăng sự tỉnh táo và hưng phấn.

Hợp chất ancaloit thần kinh được tìm thấy trong một số loại thực vật có thể gây ra trạng thái ý thức bị thay đổi. Các nhà khảo cổ cho rằng người cổ đại có thể đã sử dụng các loại thực vật gây ảo giác trong các nghi lễ.

Từ đó cho thấy tổ tiên thời đại đồ đồng của chúng ta có khả năng đã tiêu thụ những hợp chất đó bằng cách ăn một số loại thực vật. Các nhà khoa học kết luận rằng những cá nhân này đã sử dụng các chất trong khoảng thời gian ít nhất một năm.

Lý do tại sao những cộng đồng này tiêu thụ các chất này vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng, mặc dù nhóm nghiên cứu nghi ngờ các pháp sư có thể đã sử dụng chúng khi thực hiện các nghi lễ tôn giáo.


Diễn giải của một nghệ sĩ về nghi lễ nhuộm tóc bên trong hang động.

Các nhà nghiên cứu cho rằng mặc dù các loại thuốc làm thay đổi tâm trí “thường không được ghi nhận trong hồ sơ khảo cổ học”, nhưng sự tồn tại của chúng “từng được suy ra từ bằng chứng gián tiếp”, chẳng hạn như cặn trên các mảnh gốm. Đây là lần đầu tiên phát hiện ra những bằng chứng trực tiếp đầu tiên về việc tiêu thụ ma túy của người châu Âu.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Khoa Học News