Tìm thấy mảnh sừng hươu có thể là nhạc cụ Việt 2.000 năm

Mảnh sừng dài 35cm nhiều khả năng thuộc về hươu Sambar hoặc hươu vàng, được phát hiện dọc theo sông Mekong.


Bản phục dựng hiện vật (A) so sánh với các nhạc cụ Việt Nam khác như Bro JoRai (B), đàn cò ke (C), đàn K'ný (D). (Ảnh: F Z Campos/Antiquity Journal)

Các nhà khoa học tìm thấy một mảnh sừng hươu khác thường ở một địa điểm dọc theo sông Mekong, Việt Nam, có thể là một trong những nhạc cụ dây lâu đời nhất từng khai quật ở Đông Nam Á. Nó trông giống đàn hạc một dây và có thể là tiền thân của những nhạc cụ phức tạp mà đến nay vẫn được sử dụng tại Việt Nam. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Antiquity hôm 21/2.

Hiện vật gồm một mảnh sừng hươu dài 35 cm với lỗ ở một đầu làm chốt, có thể giúp điều chỉnh dây giống như các phím trên đàn guitar. Sợi dây đã mòn mất từ lâu, nhưng hiện vật vẫn còn bộ phận gọi là ngựa đàn, có lẽ từng dùng để đỡ sợi dây.

Các nhà khảo cổ từ Đại học Quốc gia Australia (ANU) và Bảo tàng Long An mô tả hiện vật trong nghiên cứu mới và kết luận, đây gần như chắc chắn là một nhạc cụ dây được gảy để tạo ra nhạc. "Không có lời giải thích hợp lý nào khác về cách sử dụng của nó", nhà nghiên cứu chính Fredeliza Campos, nghiên cứu sinh tại ANU, cho biết.

Chiếc sừng nhiều khả năng thuộc về hươu Sambar hoặc hươu vàng, hai loài bản địa Đông Nam Á. Nhóm nghiên cứu xác định niên đại của hiện vật là 2.000 năm, từ nền văn hóa tiền Óc Eo của Việt Nam dọc theo sông Mekong.

"Đây là một trong những ví dụ cổ xưa nhất của loại nhạc cụ dây này ở Đông Nam Á. Nó lấp vào khoảng trống giữa các nhạc cụ cổ xưa nhất từng ghi nhận trong khu vực - đàn lithophone hay bộ gõ bằng đá - với các nhạc cụ hiện đại hơn", Campos nói thêm.


Minh họa cách mà người xưa có thể đã chơi nhạc cụ 2.000 năm tuổi. (Ảnh: F Z Campos)

Để hiểu rõ hơn về văn hóa âm nhạc của Việt Nam cổ đại, nhóm nghiên cứu đã xem xét danh mục gồm hơn 600 hiện vật bằng xương được phát hiện trong khu vực. Phân tích của họ cho thấy chiếc sừng độc đáo này phù hợp với danh mục, đồng thời chỉ ra sự xuất hiện của các nhạc cụ cổ khác của Việt Nam, ví dụ đàn K'ný.

"K'ný là nhạc cụ một dây dùng vĩ, điều khiển bằng miệng của người chơi. Đàn có thể chơi nhiều âm thanh và tone khác nhau, nhiều hơn thang âm sắc mà bạn thường nghe thấy trên đàn piano", Campos giải thích.

TIN CŨ HƠN
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness

Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện hóa thạch xà đầu long (plesiosaur) dưới đáy sông châu Phi cổ đại cho thấy một 'quái vật' có khả năng sống ở hồ Loch Ness nước ngọt.

Đăng ngày: 27/03/2026
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News